Urządzenie prowadzące ruchu liniowego. Naukowcy z Wydziału Inżynierii Zarządzania opatentowali innowacyjny mechanizm eliminujący luzy i drgania maszyn
16-10-2026
W trakcie codziennej eksploatacji urządzenia mechaniczne zużywają się, a powstające luzy prowadzą do niekorzystnych wibracji. Naukowcy z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej – dr inż. Krzysztof Łukaszewicz oraz dr hab. inż. Jerzy Jaroszewicz – znaleźli na ten problem genialnie proste rozwiązanie. Opatentowali „Urządzenie prowadzące ruchu liniowego”, które zapewnia płynną i precyzyjną pracę maszyn.
Precyzja działania urządzeń bywa sprawą kluczową – od tego zależy bezpieczeństwo budowlanego dźwigu, jakość cięcia obrabiarki CNC, a nawet precyzja prowadzenia elektrod w piecu hutniczym. Opracowane przez naukowców rozwiązanie eliminuje luzy i drgania na bieżąco, co ma przełożenie na wyższą wydajność, dokładność i żywotność maszyn.
Autorami patentu są dr inż. Krzysztof Łukaszewicz z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej oraz obecnie emerytowany pracownik tego wydziału – dr hab. inż. Jerzy Jaroszewicz. Pracami nad dokumentacją i modelami konstrukcyjnymi naukowcy zajmowali się przez około trzy miesiące.
Precyzja pod kontrolą. Wynalazek naukowców Politechniki Białostockiej
Prowadnice liniowe wykorzystywane są niemal wszędzie tam, gdzie jakiś element musi przesuwać się wzdłuż prostej linii. Tradycyjne rozwiązania cierne (ślizgowe) z czasem nieuchronnie się ścierają, powodując wzrost luzów i drgania.
– Prowadnice ruchu liniowego zużywają się podczas codziennej pracy, a to nieuchronnie prowadzi do powstawania luzów. Te luzy po pierwsze wpływają na powstawanie drgań, a po drugie spada precyzja ruchu – wyjaśnia dr inż. Krzysztof Łukaszewicz z Katedry Zarządzania Produkcją na Wydziale Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej – Wspólnie z profesorem Jerzym Jaroszewiczem udało nam się uzyskać patent na rozwiązanie, które te luzy kasuje na bieżąco.
Kluczem do sukcesu okazała się zamiana tarcia ślizgowego na tarcie toczne przy użyciu zestawu czterech rolek osadzonych na specjalnym suwaku i ich docisku do prowadnicy przy wykorzystaniu sprężyny płaskiej.